Na osnovu člana 83. tačka 3. Ustava Republike Srbije, donosim
U K A Z
O PROGLAŠENJU ZAKONA O POREZU NA DOBIT PREDUZEĆA
Proglašava se Zakon o porezu na dobit preduzeća, koji je donela Narodna skupština Republike Srbije, na Drugoj sednici Prvog redovnog zasedanja Narodne skupštine Republike Srbije u 2001. godini, održanoj 17. aprila 2001. godine.
PR broj 14 Predsednik Republike,
U Beogradu, 17. aprila 2001. godine Milan Milutinović, s. r.
Z A K O N
O POREZU NA DOBIT PREDUZEĆA
Deo prvi
PORESKI OBVEZNIK
Vrste poreskih obveznika
Član 1.
Poreski obveznik poreza na dobit preduzeća (u daljem tekstu: poreski obveznik) je preduzeće organizovano u jednom od sledećih oblika:
1) akcionarsko društvo;
2) društvo sa ograničenom odgovornošću;
3) ortačko društvo;
4) komanditno društvo;
5) društveno preduzeće;
6) javno preduzeće.
Poreski obveznik je i zadruga koja ostvaruje prihode prodajom proizvoda na tržištu ili vršenjem usluga uz naknadu.
Poreski obveznik je, u skladu sa zakonom, i drugo pravno lice koje nije organizovano u smislu st. 1. i 2. ovog člana, ako ostvaruje prihode prodajom proizvoda na tržištu ili vršenjem usluga uz naknadu.
Rezidenti i nerezidenti
Član 2.
Poreski obveznik iz člana 1. ovog zakona je rezident Republike Srbije (u daljem tekstu: rezidentni obveznik) koji podleže oporezivanju dobiti koju ostvari na teritoriji Republike Srbije (u daljem tekstu: Republika) i izvan nje.
Rezidentni obveznik je, u smislu ovog zakona, pravno lice koje je osnovano ili ima sedište stvarne uprave i kontrole na teritoriji Republike.
Član 3.
Nerezident Republike (u daljem tekstu: nerezidentni obveznik) podleže oporezivanju dobiti koju ostvari poslovanjem preko stalne poslovne jedinice koja se nalazi na teritoriji Republike.
Nerezidentni obveznik je, u smislu ovog zakona, pravno lice koje je osnovano i ima sedište stvarne uprave i kontrole van teritorije Republike.
Član 4.
Stalna poslovna jedinica je svako stalno mesto poslovanja preko kojeg nerezidentni obveznik obavlja delatnost, a naročito:
1. ogranak;
2. pogon;
3. predstavništvo;
4. mesto proizvodnje, fabrika ili radionica;
5. rudnik, kamenolom ili drugo mesto eksploatacije prirodnog bogatstva.
Stalnu poslovnu jedinicu čine i stalno ili pokretno gradilište, građevinski ili montažni radovi, ako traju duže od šest meseci, i to:
a) jedna od više izgradnji ili montaža koje se uporedno obavljaju, ili
b) nekoliko izgradnji ili montaža koje se obavljaju bez prekida jedna za drugom.
Ako lice, zastupajući nerezidentnog obveznika, ima i vrši ovlašćenje da zaključuje ugovore u ime tog obveznika, smatra se da nerezidentni obveznik ima stalnu poslovnu jedinicu u pogledu poslova koje zastupnik vrši u ime obveznika.
Ne postoji stalna poslovna jedinica ako nerezidentni obveznik obavlja delatnost preko komisionara, brokera ili bilo kog drugog lica koje, u okviru vlastite delatnosti, posluje u svoje ime, a za račun obveznika.
Stalnu poslovnu jedinicu ne čini ni:
1. držanje zaliha robe ili materijala koji pripadaju nerezidentnom obvezniku isključivo u svrhu skladištenja, prikazivanja ili isporuke, kao ni korišćenje prostorija isključivo za to namenjenih;
2. držanje zaliha robe ili materijala koji pripadaju nerezidentnom obvezniku isključivo u svrhu prerade u drugom preduzeću ili od strane preduzetnika;
3. držanje stalnog mesta poslovanja isključivo u svrhu nabavljanja robe ili prikupljanja informacija za potrebe nerezidentnog obveznika, kao ni u svrhu obavljanja bilo koje druge aktivnosti pripremnog ili pomoćnog karaktera za potrebe nerezidentnog obveznika.
Član 5.
Nerezidentni obveznik vodi u stalnoj poslovnoj jedinici evidenciju kojom se obuhvataju svi podaci o prihodima i rashodima, kao i drugi podaci za utvrđivanje dobiti koju ta jedinica ostvaruje poslovanjem na teritoriji Republike.
Način vođenja evidencije iz stava 1. ovog člana propisuje ministar finansija i ekonomije.
Deo drugi
PORESKA OSNOVICA
Oporeziva dobit
Član 6.
Osnovicu poreza na dobit preduzeća predstavlja oporeziva dobit obveznika, koja se utvrđuje u poreskom bilansu, ako ovim zakonom nije drugačije određeno.
Oporeziva dobit se utvrđuje usklađivanjem dobiti obveznika, iskazane u bilansu uspeha, na način predviđen ovim zakonom.
Usklađivanje rashoda
Član 7.
Za utvrđivanje oporezive dobiti priznaju se rashodi u iznosima utvrđenim bilansom uspeha, u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo, izuzev rashoda za koje je ovim zakonom propisan drugi način utvrđivanja.
Član 8.
Troškovi materijala i nabavna vrednost prodate trgovačke robe priznaju se u iznosima obračunatim primenom metode prosečne cene u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo.
Ako se zalihe materijala i trgovačke robe evidentiraju u bilansu uspeha po obračunskim cenama koje odstupaju od nabavnih cena, obračun odstupanja u poreskom bilansu vrši se na način koji svodi troškove materijala, odnosno nabavne vrednosti prodate robe na iznose koji proizilaze iz primene metode prosečne cene.
U pogledu nabavne cene materijala i vrednosti trgovačke robe nabavljenih od povezanih lica primenjuju se odredbe člana 61. ovog zakona.
Član 9.
Troškovi zarada, odnosno plata, priznaju se u iznosu obračunatom na teret poslovnih rashoda.
Primanja zaposlenih ili drugih lica koja potiču iz raspodele po osnovu prava učešća u dobiti obveznika nisu rashodi u smislu poreskog bilansa.
Član 10.
Amortizacija stalnih sredstava priznaje se kao rashod u poreskom bilansu do iznosa utvrđenog primenom proporcionalne, funkcionalne ili degresivne metode.
Član 11.
Jednom odabrana metoda amortizacije primenjuje se do konačnog amortizovanja vrednosti pojedinačnog sredstva ili grupe sredstava.
Dopuštena je promena metode amortizacije samo u slučaju kada se sa degresivne prelazi na proporcionalnu. U tom slučaju, neotpisana vrednost sredstava ili grupe sredstava raspoređuje se na jednake amortizacione kvote za preostali otpisni vek.
Jednom amortizovana sredstva ili grupa sredstava ne mogu se ponovo uključivati u obračun amortizacije za potrebe poreskog bilansa.
Preostala sadašnja vrednost sredstava koja se ne mogu dalje koristiti može se amortizovati u celini nezavisno od propisanog veka trajanja. Takva amortizacija u potpunosti ulazi u rashode u poreskom bilansu.
Član 12.
Kod korišćenja proporcionalne metode amortizacije primenjuju se godišnje stope amortizacije propisane u nomenklaturi sredstava za amortizaciju i iz njih proistekli vek trajanja sredstava.
Član 13.
Kod korišćenja funkcionalne metode amortizacije osnovica za amortizaciju sredstava deli se očekivanim obimom učinaka, a amortizacija se utvrđuje množenjem dobijenog količnika sa stvarnim učinkom u obračunskom periodu, odnosno obračunskoj godini.
Kad se primenom postupka iz stava 1. ovog člana ukupna amortizacija obveznika poveća za više od 5% od amortizacije obračunate proporcionalnom metodom, za obračun funkcionalnom metodom amortizacije potrebna je saglasnost nadležnog poreskog organa.
Iznos amortizacije iz stava 2. ovog člana sa kojim se saglasi poreski organ uključuje se u rashode u poreskom bilansu.
Član 14.
Kod korišćenja degresivne metode amortizacije na sadašnju vrednost sredstava ili grupe sredstava dopuštena je primena stopa amortizacije iz člana 12. ovog zakona povećanih primenom sledećih koeficijenata:
Otpisni vek Koeficijent
do 4 godine 1,5
preko 4 do 7 godina 2,0
preko 7 godina 2,5
U godini kad iznosi amortizacije obračunati primenom degresivne metode padnu ispod iznosa koji bi bio obračunat primenom proporcionalne metode, amortizacija se obračunava za tu i sledeće godine deobom tada preostale vrednosti sa preostalim brojem godina veka trajanja sredstava ili grupe sredstava.
Član 15.
Izdaci za zdravstvene, kulturne, obrazovne, naučne, humanitarne, verske, zaštitu čovekove sredine i sportske namene, priznaju se kao rashod u iznosu najviše do 3,5% od ukupnog prihoda.
Izdaci za humanitarne namene priznaju se samo ako su izvršeni preko humanitarnih organizacija registrovanih za te namene.
Izdaci za ulaganja u oblasti kulture priznaju se kao rashod u iznosu najviše do 1,5% od ukupnog prihoda.
Članarine komorama, savezima i udruženjima priznaju se kao rashod u poreskom bilansu najviše do 0,1% ukupnog prihoda.
Članarine čija je visina propisana zakonom priznaju se kao rashod u iznosu koji je propisan zakonom.
Članarine i prilozi dati političkim organizacijama ne priznaju se kao rashod u poreskom bilansu.
Izdaci za reklamu, propagandu i reprezentaciju priznaju se kao rashod u iznosu do 3% od ukupnog prihoda.
Kao rashodi propagande u poreskom bilansu se priznaju samo oni pokloni i drugi rashodi koji služe promociji poslovanja poreskog obveznika.
Ako se propaganda obavlja putem davanja poklona za koje nije dokumentovan primalac, ili čiji je primalac povezano lice u smislu člana 59. ovog zakona, ti rashodi ne priznaju se u poreskom bilansu.
Bliže propise o tome šta se u smislu ovog zakona smatra ulaganjem u oblasti kulture donosi ministar nadležan za poslove kulture, po pribavljenom mišljenju ministra finansija i ekonomije.
Član 16.
Na teret rashoda priznaje se izvršeno ispravljanje (otpis) vrednosti pojedinačnih potraživanja prema zakonu kojim se uređuje računovodstvo.
Ne priznaju se ispravke vrednosti pojedinačnih potraživanja iz stava 1. ovog člana od lica kojima se istovremeno i duguje.
Sva otpisana, ispravljena i druga potraživanja za koja je izvršeno rezervisanje, a koja se kasnije naplate, u momentu naplate ulaze u prihode koji se oporezuju u skladu sa ovim zakonom.
Na teret rashoda u poreskom bilansu priznaju se rezervisanja koja su izvršena za troškove investicionog održavanja osnovnih sredstava prema dugoročnom planu investicionog održavanja osnovnih sredstava, koji se donosi u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo, i na koji saglasnost daje poreski organ, u roku od 30 dana po isteku roka za podnošenje godišnjeg poreskog bilansa.
Ako se ulaganja ne vrše po dugoročnom planu, na teret rashoda u poreskom bilansu priznaju se samo stvarni troškovi izvršenih ulaganja, a ne i iznos rezervisanja.
Na teret rashoda u poreskom bilansu priznaju se i rezervisanja za pokriće drugih troškova i rizika obračunatih u skladu sa odredbama zakona kojim se uređuje računovodstvo.
Ministar finansija i ekonomije bliže uređuje visinu i način utvrđivanja rashoda za dugoročno investiciono održavanje osnovnih sredstava koji se kao rezervisanja priznaju u poreskom bilansu.
Član 17.
BRISAN - sa 43/2003
Tekst pre izmene
Član 18.
BRISAN - sa 43/2003
Tekst pre izmene
Član 19.
Na teret rashoda u poreskom bilansu priznaju se ukupno obračunate kamate, izuzev kamata zbog neblagovremeno plaćenih poreza, doprinosa i drugih javnih dažbina.
U slučaju kredita od povezanih lica, obračunata kamata umanjiće se na način predviđen u članu 62. ovog zakona.
Član 20.
Kamata i pripadajući troškovi po osnovu zajma odobrenog stalnoj poslovnoj jedinici iz člana 4. ovog zakona od strane njene nerezidentne centrale ne priznaju se kao rashod u poreskom bilansu stalne poslovne jedinice.
Naknada po osnovu autorskog prava i prava industrijske svojine (u daljem tekstu: autorska naknada), koju stalna poslovna jedinica iz člana 4. ovog zakona isplaćuje svojoj nerezidentnoj centrali, ne priznaje se kao rashod u poreskom bilansu stalne poslovne jedinice.
Član 21.
Novčane kazne i penali obveznika ne priznaju se na teret rashoda u poreskom bilansu.
Član 22.
Na teret rashoda u poreskom bilansu priznaju se i plaćeni porezi na imovinu, doprinosi za obavezno socijalno osiguranje koje plaća poslodavac, takse i druge javne dažbine koje ne zavise od rezultata poslovanja.
Usklađivanje prihoda
Član 23.
Za utvrđivanje oporezive dobiti u poreskom bilansu priznaju se poslovni, finansijski, neposlovni i vanredni prihodi, i revalorizacioni prihodi obračunati u bilansu uspeha u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo, izuzev prihoda za koje je ovim zakonom propisan drugi način utvrđivanja.
Na kamate i druge prihode od odobrenih kredita i drugih pozajmica datih povezanim licima primenjuju se odredbe člana 62. ovog zakona.
Član 24.
Prihodi od kamate po osnovu javnog zajma ne ulaze u poresku osnovicu.
Član 25.
Prihodi obveznika po osnovu dividendi i učešća u dobiti drugih preduzeća oporezuju se na način utvrđen ovim zakonom.
Član 26.
U vrednost zaliha nedovršene proizvodnje, poluproizvoda i gotovih proizvoda, za obračun oporezive dobiti priznaju se troškovi proizvodnje u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo.
U slučajevima dugog proizvodnog ciklusa i naglašenog sezonskog uticaja na obim aktivnosti, dopušteno je da se u vrednost zaliha iz stava 1. ovog člana uključi i pripadajući deo opštih troškova upravljanja i prodaje i troškova finansiranja.
Vrednost zaliha obračunata saglasno st. 1. i 2. ovog člana ne može biti veća od njihove prodajne vrednosti na dan podnošenja poreskog bilansa.
Oporeziva dobit, usklađivanje rashoda, usklađivanje prihoda i kapitalni dobici i gubici banaka i drugih finansijskih organizacija
Član 26a
Oporeziva dobit banaka i drugih finansijskih organizacija utvrđuje ce u poreskom bilansu usklađivanjem dobiti obveznika iskazane u bilansu uspeha, koji je sačinjen u skladu sa međunarodnim računovodstvenim standardima i propisima kojima se uređuje računovodstvo i revizija, na način utvrđen ovim zakonom.
Sadržaj poreskog bilansa iz stava 1. ovog člana propisuje ministar nadležan za poslove finansija i ekonomije.
Tekst pre izmene
Član 26b
Za utvrđivanje oporezive dobiti priznaju se rashodi u iznosima utvrđenim bilansom uspeha, u skladu sa međunarodnim računovodstvenim standardima i propisima kojima se uređuje računovodstvo i revizija, izuzev rashoda za koje je ovim zakonom propisan drugi način utvrđivanja.
Tekst pre izmene
Član 26v
Na teret rashoda ne priznaju se:
1) troškovi koji se ne mogu dokumentovati;
2) ispravke vrednosti pojedinačnih potraživanja od lica kojima se istovremeno duguje;
3) pokloni i prilozi dati političkim organizacijama;
4) pokloni i drugi rashodi propagande koji nisu dokumentovani ili je primalac povezano lice u smislu člana 59. ovog zakona;
5) kamate zbog neblagovremeno plaćenih poreza, doprinosa i drugih javnih dažbina;
6) novčane kazne i penali.
Tekst pre izmene
Član 26g
Amortizacija stalnih sredstava priznaje se kao rashod u poreskom bilansu po stopama i na način propisan u čl. 10-14. ovog zakona.
Tekst pre izmene
Član 26d
U pogledu priznavanja izdataka za zdravstvene, obrazovne, naučne, humanitarne, verske, zaštitu čovekove sredine i sportske namene; za ulaganja u oblasti kulture; za članarine komorama, savezima i udruženjima i za reklamu, propagandu i reprezentaciju, primenjuju se odredbe člana 15. st. 1-5, 7, 8. i 10. ovog zakona.
Tekst pre izmene
Član 26đ
Na teret rashoda priznaje se izvršena ispravka, odnosno otpis vrednosti pojedinačnih potraživanja, osim iz člana 26v tačka 2) ovog zakona, pod uslovom:
1) da se nesumnjivo dokaže da su ta potraživanja prethodno bila uključena u prihode obveznika;
2) da je to potraživanje u knjigama poreskog obveznika otpisano kao nenaplativo;
3) da poreski obveznik pruži dokaze o neuspeloj naplati tih potraživanja.
Sva otpisana, ispravljena i druga potraživanja koja su priznata kao rashod, a koja se kasnije naplate, u momentu naplate ulaze u prihode poreskog obveznika.
Tekst pre izmene
Član 26e
Na teret rashoda u poreskom bilansu priznaje se uvećanje posebne rezerve za obezbeđenje od potencijalnih gubitaka, utvrđene u skladu sa propisima Narodne banke Jugoslavije, kao razlika iznosa ove rezerve na kraju i na početku poreske godine, odnosno u periodu izrade poreskog bilansa.
Tekst pre izmene
Član 26ž
Na teret rashoda u poreskom bilansu ne priznaju se rashodi nastali po osnovu umanjenja vrednosti imovine, koja se utvrđuje kao razlika između nabavne cene imovine utvrđene u smislu ovog zakona i moguće tržišne cene, osim u slučaju oštećenja usled više sile i drugih vanrednih događaja.
Tekst pre izmene
Član 26z
Za utvrđivanje oporezive dobiti priznaju se prihodi u iznosima utvrđenim bilansom uspeha, u skladu sa međunarodnim računovodstvenim standardima i propisima kojima se uređuje računovodstvo i revizija, izuzev prihoda za koje je ovim zakonom propisan drugi način utvrđivanja.
Tekst pre izmene
Član 26i
Prihodi od kamate po osnovu javnog zajma ne ulaze u poresku osnovicu.
Tekst pre izmene
Član 26j
Prihodi obveznika po osnovu dividendi i udela u dobiti drugih preduzeća oporezuju se u skladu sa čl. 52-54. i članom 58. ovog zakona.
Tekst pre izmene
Član 26k
U pogledu kapitalnih dobitaka i gubitaka primenjuju se odredbe čl. 27-29. ovog zakona.
Tekst pre izmene
Kapitalni dobici i gubici
Član 27.
Kapitalnim dobitkom smatra se prihod koji obveznik ostvari prodajom, odnosno drugim prenosom uz naknadu (u daljem tekstu: prodaja):
1) stvarnih prava na nepokretnostima;
2) trajnog prava korišćenja i prava gradnje na gradskom građevinskom zemljištu;
3) prava industrijske svojine;
4) udela u imovini pravnih lica i akcija i ostalih hartija od vrednosti, osim obveznica izdatih u skladu sa propisima kojima se uređuje izmirenje obaveza Republike po osnovu zajma za privredni razvoj i devizne štednje građana;
5) opreme;
6) ostale stalne imovine.
Kapitalni dobitak predstavlja razliku između prodajne cene imovine iz stava 1. ovog člana (u daljem tekstu: imovina) i njene nabavne cene, usklađene prema odredbama ovog zakona.
Ako je razlika iz stava 2. ovog člana negativna, u pitanju je kapitalni gubitak.
Tekst pre izmene
Član 28.
Za svrhu određivanja kapitalnog dobitka, u smislu ovog zakona, prodajnom cenom se smatra ugovorena cena, odnosno tržišna cena koju utvrđuje nadležni poreski organ, ako oceni da je ugovorena cena niža od tržišne.
Kao ugovorena, odnosno tržišna cena iz stava 1. ovog člana uzima se cena bez poreza na prenos apsolutnih prava.
Kod prenosa prava putem razmene za drugo pravo, prodajnom cenom se smatra tržišna cena prava koje se dobija u naknadu, utvrđena na način iz stava 1. ovog člana, korigovana za eventualno primljenu ili plaćenu razliku u novcu.
Član 29.
Za svrhu određivanja kapitalnog dobitka, nabavna cena, u smislu ovog zakona, jeste cena po kojoj je obveznik stekao imovinu, umanjena po osnovu amortizacije, odnosno uvećana po osnovu revalorizacije do dana prodaje, u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo.
Ako cena po kojoj je imovina nabavljena nije iskazana u poslovnim knjigama obveznika, ili nije iskazana u skladu sa stavom 1. ovog člana, nabavna cena za svrhu određivanja kapitalnog dobitka jeste tržišna cena na dan nabavke, koju utvrdi nadležni poreski organ, na način propisan u stavu 1. ovog člana.
Kod prodaje nepokretnosti u izgradnji, nabavnu cenu iz stava 1. ovog člana čini iznos troškova izgradnje koji su do dana prodaje iskazani u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo.
Kod hartija od vrednosti koje su kotirane na berzi, nabavna cena jeste cena koju obveznik dokumentuje kao stvarno plaćenu, a ako to ne učini - najniža zabeležena kotizacija u vremenu od godinu dana koje prethodi prodaji hartije od vrednosti.
Kod hartija od vrednosti koje se ne kotiraju na berzi, nabavna cena jeste cena koju obveznik dokumentuje kao stvarno plaćenu, a ako to ne učini - njena nominalna vrednost.
Kod prodaje stvarnih prava na nepokretnostima nabavna cena iz stava 1. ovog člana usklađuje se uvećanjem po osnovu:
2) troškova unapređenja nepokretnosti u vidu dodatnih ulaganja radi povećanja kapaciteta, odnosno poboljšanja kvaliteta ili promene namene, s tim što se u nabavnu cenu ti troškovi priznaju u visini stvarnih ulaganja revalorizovanih do dana prodaje u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo.
Član 30.
Kapitalni dobitak uključuje se u oporezivu dobit u iznosu određenom na način iz čl. 27 - 29 ovog zakona.
Kapitalni gubitak ostvaren pri prodaji jednog prava iz imovine može se prebiti sa kapitalnim dobitkom ostvarenim pri prodaji drugog prava iz imovine u istoj godini.
Ako se i posle prebijanja iz stava 1. ovog člana iskaže kapitalni gubitak, dopušteno je njegovo prebijanje na račun budućih kapitalnih dobitaka u narednih deset godina.
Tekst pre izmene
Član 31.
Pripajanje, spajanje ili podela pravnog lica dovodi do odlaganja nastanka poreske obaveze po osnovu kapitalnih dobitaka.
Poreska obaveza po osnovu kapitalnih dobitaka iz stava 1. ovog člana nastaće u trenutku kad pravno lice koje je nastalo statusnom promenom izvrši prodaju imovine preuzete po osnovu te statusne promene.
Kapitalni dobitak iz stava 2. ovog člana obračunava se kao razlika između prodajne cene imovine i njene nabavne cene koju je platilo pravno lice koje je tu imovinu unelo u pravno lice nastalo statusnom promenom, usklađene na način iz člana 29. ovog zakona od dana nabavke do dana prodaje.
Pravo na odlaganje plaćanja poreza na dobit preduzeća za kapitalne dobitke ostvarene na način iz stava 1. ovog člana stiče se ako je vlasnik pravnog lica koje je izvršilo prenos imovine prilikom pripajanja, spajanja ili podele dobio naknadu u obliku akcija ili udela u pravnom licu na koje je prenos imovine izvršen, kao i eventualnu gotovinsku naknadu, čiji iznos ne prelazi 10% nominalne vrednosti dobijenih akcija, odnosno udela.
Ako gotovinska naknada iz stava 4. ovog člana prelazi 10% nominalne vrednosti dobijenih akcija, odnosno udela, poreska obaveza po osnovu kapitalnog dobitka nastaje u momentu statusne promene, a kapitalni dobitak se obračunava kao razlika između cene po kojoj bi se imovina mogla prodati na tržištu i nabavne cene iz člana 29. ovog zakona.
Poreski tretman poslovnih gubitaka
Član 32.
Gubici ostvareni iz poslovnih, finansijskih i neposlovnih transakcija, utvrđeni u poreskom bilansu, izuzev onih iz kojih proizlaze kapitalni dobici i gubici utvrđeni u skladu sa ovim zakonom, mogu se preneti na račun dobiti utvrđene u godišnjem poreskom bilansu iz budućih obračunskih perioda, ali ne duže od deset godina.
Tekst pre izmene
Član 33.
Korišćenje poreske pogodnosti iz člana 32. ovog zakona ne prestaje u slučaju statusnih promena po osnovu spajanja i pripajanja, kao ni u slučajevima organizovanja društvenog preduzeća u akcionarsko društvo ili društvo sa ograničenom odgovornošću, niti u drugim slučajevima organizovanja obveznika.
U slučaju podele, pogodnost iz člana 32. ovog zakona srazmerno se deli i o tome se obaveštava nadležni poreski organ.
Deo treći
PORESKI TRETMAN LIKVIDACIJE I STEČAJA OBVEZNIKA
Član 34.
Dobit utvrđena u postupku likvidacije obveznika podleže oporezivanju.
Dobit obveznika u toku likvidacije se utvrđuje kao pozitivna razlika imovine obveznika sa kraja i sa početka likvidacionog postupka.
Obveznik nad kojim se otvara postupak likvidacije dužan je da nadležnom poreskom organu podnese prijavu i poreski bilans, i to:
1) sa stanjem na dan otvaranja postupka likvidacije - u roku od 15 dana od dana otvaranja postupka likvidacije;
2) sa stanjem na dan okončanja postupka likvidacije - u roku od 15 dana od dostavljanja rešenja o okončanju postupka likvidacije.
Period za koji se utvrđuje osnovica iz stava 2. ovog člana odgovara stvarnom trajanju postupka likvidacije, ali ne može biti duži od jedne godine, s tim što, ukoliko se postupak prenese u narednu godinu, obveznik sastavlja i poreski bilans sa stanjem na dan 31. decembra tekuće godine, koji se podnosi do 15. januara naredne godine.
Član 35.
Ostatak imovine likvidacione mase posle podmirenja poverilaca (likvidacioni višak) iznad revalorizovane vrednosti uloženog kapitala, smatra se kapitalnim dobitkom.
Član 36.
Ako je revalorizovana vrednost uloženog kapitala veća od likvidacionog viška, ostvaruje se kapitalni gubitak.
Član 37.
Odredbe čl. 34. do 36. ovog zakona shodno se primenjuju i u postupku stečaja.
Deo četvrti
PORESKA INTEGRACIJA
Član 38.
Radi izbegavanja ekonomskog dvostrukog oporezivanja, akcionarima - fizičkim licima pruža se olakšica za isplaćene dividende, na način predviđen zakonom kojim se uređuje porez na dohodak građana.
Deo peti
PORESKA STOPA
Član 39.
Stopa poreza na dobit preduzeća je proporcionalna i jednoobrazna.
Stopa poreza na dobit preduzeća iznosi 14%.
Tekst pre izmene
Član 40.
Poreski obveznik dužan je da obračuna i uplati porez po odbitku po stopi od 20% na:
1) dividende i udele u dobiti u pravnom licu;
2) autorske naknade i kamate koje ostvari nerezidentni obveznik.
Deo šesti
PORESKI PODSTICAJI
Član 41.
Radi ostvarivanja ciljeva ekonomske politike u pogledu stimulisanja privrednog rasta, razvoja malih preduzeća, koncesionih ulaganja, zapošljavanja radnika i poboljšanja ekološke situacije, obveznicima se pružaju poreski podsticaji.
Poreski podsticaji u odnosu na porez na dobit preduzeća utvrđuju se samo ovim zakonom.
Ubrzana amortizacija
Član 42.
Obveznik ima pravo na ubrzanu amortizaciju stalnih sredstava pod uslovima predviđenim ovim zakonom.
Ubrzana amortizacija sprovodi se na način predviđen u čl. 10. do 14. ovog zakona, po stopama koje mogu biti do 25% više od propisanih.
Član 43.
Pravo na ubrzanu amortizaciju obveznik ima u odnosu na stalna sredstva koja služe za:
1) sprečavanje zagađivanja vazduha, vode i zemljišta, ublažavanje buke, uštede energije, pošumljavanje, prikupljanje i korišćenje otpadaka kao industrijskih sirovina ili energetskih goriva;
2) naučnoistraživački rad;
3) školovanje i obuku kadrova.
Pravo na ubrzanu amortizaciju obveznik ima i u odnosu na računarsku opremu.
Poreska oslobođenja
Član 44.
Oslobađa se plaćanja poreza na dobit preduzeća obveznik iz člana 1. stav 3. ovog zakona (u daljem tekstu: nedobitna organizacija) koji u godini za koju se odobrava pravo na oslobođenje ostvari višak prihoda nad rashodima do 300.000 dinara, pod sledećim uslovima:
1) da nedobitna organizacija ne raspodeljuje tako ostvareni višak svojim osnivačima, članovima, direktorima, zaposlenima ili sa njima povezanim licima;
2) da lična primanja koja nedobitna organizacija isplaćuje zaposlenima, direktorima i sa njima povezanim licima ne prelaze iznos dvostrukog proseka za delatnost u kojoj je nedobitna organizacija razvrstana;
3) da nedobitna organizacija ne raspodeljuje imovinu u korist svojih osnivača, članova, direktora, zaposlenih ili sa njima povezanih lica.
Pravo na oslobođenje nema nedobitna organizacija koja ostvari višak prihoda nad rashodima veći od 300.000 dinara, kao ni nedobitna organizacija koja ima monopolski ili dominantan položaj na tržištu u smislu zakona kojim se uređuje suzbijanje monopolskog ili dominantnog položaja.
Nedobitna organizacija dužna je da u poreskom bilansu posebno iskaže prihode ostvarene na tržištu i sa njima povezane rashode.
Povezanim licima se smatra lice iz člana 59. ovog zakona.
Sadržaj poreskog bilansa iz stava 3. ovog člana propisuje ministar finansija i ekonomije.
Član 45.
U slučaju koncesionog ulaganja, koncesiono preduzeće, odnosno koncesionar koji ima registrovano preduzeće za obavljanje koncesione delatnosti oslobađa se plaćanja poreza na dobit ostvarenu po osnovu prihoda od predmeta koncesije na rok do pet godina od dana ugovorenog završetka koncesionog ulaganja u celini.
Ukoliko koncesiono preduzeće, odnosno koncesionar iz stava 1. ovog člana ostvaruje dobit pre završetka koncesionog ulaganja, oslobađa se plaćanja poreza na dobit.
Dužinu roka iz st. 1. i 2. ovog člana utvrđuje Vlada Republike Srbije koncesionim aktom, odnosno ugovorom o koncesiji, u zavisnosti od vremena potrebnog za početak korišćenja predmeta koncesije.
Koncesionar koji saglasno zakonu kojim se uređuju koncesije nije dužan da osnuje koncesiono preduzeće, radi ostvarivanja prava na oslobođenje od plaćanja poreza na dobit, posebno obračunava i utvrđuje dobit ostvarenu po osnovu prihoda od predmeta koncesije u skladu sa zakonom.
Ministar finansija i ekonomije bliže uređuje način iskazivanja prihoda i rashoda koncesionara iz stava 4. ovog člana.
Član 46.
Oslobađa se plaćanja poreza na dobit preduzeća preduzeće za radno osposobljavanje, profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje invalidnih lica, srazmerno učešću tih lica u ukupnom broju zaposlenih.
Poreski krediti
Član 47.
Obvezniku koji je ostvario dobit u novoosnovanoj poslovnoj jedinici u nedovoljno razvijenim područjima umanjuje se porez na dobit preduzeća u trajanju od dve godine, srazmerno učešću tako ostvarene dobiti u ukupnoj dobiti preduzeća.
Uslov za ostvarivanje olakšice u obliku umanjenja obračunatog poreza (u daljem tekstu: poreski kredit) iz stava 1. ovog člana je odvojeno evidentiranje poslovanja takve jedinice.
Član 48.
Obvezniku koji izvrši ulaganje u osnovno sredstvo u sopstvenoj registrovanoj delatnosti umanjuje se obračunati porez na dobit preduzeća za 20% ulaganja izvršenog u toj godini.
Poreski kredit iz stava 1. ovog člana ne može biti veći od 50% obračunatog poreza u godini u kojoj je izvršeno ulaganje.
Neiskorišćeni deo poreskog kredita može se preneti na račun poreza na dobit iz budućih obračunskih perioda, najviše do limita iz stava 2. ovog člana, ali ne duže od deset godina.
U svakoj od godina perioda iz stava 3. ovog člana prvo se primenjuje poreski kredit po osnovu ulaganja iz te godine, a zatim se, do limita iz stava 2. ovog člana, primenjuju preneti poreski krediti po redosledu ulaganja.
Osnovnim sredstvima iz stava 1. ovog člana ne smatraju se: putnički automobili, osim automobila za taksi prevoz, rent-a-car, obuku vozača i specijalnih putničkih automobila sa ugrađenim uređajima za bolesnike; nameštaj, osim nameštaja za opremanje hotela, motela, restorana, omladinskih, dečijih i radničkih odmarališta; tepisi; umetnička dela likovne i primenjene umetnosti i ukrasni predmeti za uređenje prostora, kao ni alat i inventar sa kalkulativnim otpisom.
U slučaju otuđenja osnovnih sredstava iz stava 1. ovog člana pre isteka roka od tri godine od dana nabavke, poreski obveznik gubi pravo na poreski kredit iz stava 1. ovog člana i dužan je da plati neplaćeni porez, koji se indeksira stopom rasta cena na malo prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.
U slučaju iz stava 6. ovog člana, poreski obveznik je dužan da otuđenje osnovnih sredstava prijavi nadležnom poreskom organu u roku od pet dana od dana otuđenja tih sredstava.
Tekst pre izmene
Član 49.
Obvezniku koji na neodređeno vreme zaposli nove radnike, obračunati porez na dobit preduzeća umanjuje se za iznos jednak iznosu koji čini 100% bruto zarada, odnosno plata, isplaćenih tim zaposlenima, uvećanih za pripadajuće javne prihode plaćene na teret poslodavca.
Poreski kredit iz stava 1. ovog člana priznaje se za period od dve godine od dana zaposlenja, pod uslovom da se u tom periodu nije smanjivao broj zaposlenih, kao i da obveznik u periodu od 12 meseci pre dana zaposlenja nije smanjivao broj zaposlenih.
Smanjenjem broja zaposlenih, u smislu st. 1. i 2. ovog člana, smatra se prestanak radnog odnosa zaposlenog po osnovu otkaza ugovora o radu od strane poslodavca.
Smanjenjem broja zaposlenih u smislu st. 1. i 2. ovog člana ne smatra se ako je radni odnos prestao po sili zakona u skladu sa propisima kojima se uređuje radno zakonodavstvo, ili usled smrti zaposlenog.
Ako obveznik ne ispuni uslov iz stava 2. ovog člana, dužan je da plati porez koji bi inače platio da nije koristio olakšicu iz stava 1. ovog člana, indeksiran stopom rasta cena na malo prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.
Tekst pre izmene
Član 50.
Obvezniku koji je prema zakonu kojim se uređuje računovodstvo razvrstan u malo preduzeće, pravo na poreski kredit iz člana 48. ovog zakona priznaje se u visini od 40% izvršenog ulaganja, s tim što umanjenje obračunatog poreza u godini u kojoj je izvršeno ulaganje ne može biti veće od 70%.
Tekst pre izmene
Podsticaji kod ulaganja
Član 50a
Poreski obveznik koji, uloži u svoja osnovna sredstva, odnosno u čija osnovna sredstva drugo lice uloži više od 600 miliona dinara, koji ta sredstva koristi u registrovanoj delatnosti u Republici i u periodu ulaganja dodatno zaposli na neodređeno vreme najmanje 100 lica, oslobađa se plaćanja poreza na dobit preduzeća u periodu od deset godina srazmerno tom ulaganju.
Poresko oslobođenje primenjuje se po ispunjenju uslova iz stava 1. ovog člana, od prve godine u kojoj je ostvarena oporeziva dobit.
Novozaposlenim licima u smislu stava 1. ovog člana ne smatraju se lica koja su bila zaposlena u, posredno ili neposredno, zavisnom preduzeću ulagača.
Tekst pre izmene
Član 50b
Poreski obveznik koji, prema propisima kojima se uređuje podsticanje ulaganja u privredu Republike, obavlja delatnost na području od posebnog interesa za Republiku, oslobađa se plaćanja poreza na dobit preduzeća za period od pet godina, pod sledećim uslovima:
1) da je uložio u svoja osnovna sredstva, odnosno u čija osnovna sredstva je drugo lice uložilo iznos veći od šest miliona dinara;
2) da koristi 80% vrednosti osnovnih sredstava u registrovanoj delatnosti na području od posebnog interesa za Republiku;
3) da u periodu ulaganja obveznik dodatno zaposli na neodređeno vreme najmanje pet lica;
4) da najmanje 80% zaposlenih na neodređeno vreme ima prebivalište i boravište na području od posebnog interesa za Republiku.
Poresko oslobođenje iz stava 1. ovog člana ostvaruje se srazmerno ulaganju.
Poresko oslobođenje primenjuje se po ispunjenju uslova iz stava 1. ovog člana, od prve godine u kojoj je ostvarena oporeziva dobit.
Zaposlenim na neodređeno vreme na području od posebnog interesa za Republiku, kod obveznika iz stava 1. ovog člana, smatra se zaposleni koji je kod tog obveznika proveo u radnom odnosu i imao prebivalište i boravište na području od posebnog interesa za Republiku, najmanje devet meseci u kalendarskoj godini.
Novozaposlenim licima, u smislu stava 1. tačka 3. ovog člana, ne smatraju se lica koja su bila zaposlena u, posredno ili neposredno, zavisnom preduzeću ulagača.
Tekst pre izmene
Član 50v
Ako obveznik iz čl. 50a i 50b ovog zakona, smanji broj zaposlenih ispod broja utvrđenog u članu 50a stav 1. i članu 50b stav 1. tačka 3), ili smanji procenat utvrđen u članu 50b stav 1. tačka 4), gubi pravo na poresko oslobođenje za celi period korišćenja poreskog oslobođenja i dužan je da plati porez koji se valorizuje primenom stope rasta cena na malo prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.
Tekst pre izmene
Član 50g
Ako pre isteka perioda poreskog oslobođenja obveznik iz čl. 50a i 50b ovog zakona prekine sa poslovanjem, prestane da koristi ili otuđi sredstva iz člana 50a stav 1. i člana 50b stav 1, a u nova osnovna sredstva ne uloži iznos jednak tržišnoj ceni otuđenih sredstava, dužan je da plati porez koji se valorizuje primenom stope rasta cena na malo prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.
Tekst pre izmene
Član 50d
U iznos ulaganja u osnovna sredstva iz čl. 50a i 50b ovog zakona ne uračunava se vrednost opreme koja je već u upotrebi u Republici.
Tekst pre izmene
Član 50dj
Ukoliko obveznik iz čl. 50a i 50b ovog zakona stekne imovinu spajanjem, pripajanjem ili podelom, uz odlaganje kapitalnog dobitka u skladu sa članom 31. ovog zakona, u periodu od tri godine koje prethode ispunjenju uslova i tokom perioda poreskog oslobođenja iz čl. 50a i 50b, dužan je da plati porez na ostvarenu dobit, srazmerno ovako stečenoj imovini.
Tekst pre izmene
Član 50e
Srazmera iz čl. 50a, 50b i 50đ ovog zakona utvrđuje se na način koji bliže uređuje ministar finansija i ekonomije.
Tekst pre izmene
Član 50ž
Ministar finansija i ekonomije bliže uređuje način vođenja knjigovodstvene evidencije poslovanja za korisnike poreskih podsticaja iz čl. 50a i 50b ovog zakona.
Tekst pre izmene
Član 50z
Nadležna organizaciona jedinica Poreske uprave, rešenjem o utvrđivanju ukupne godišnje poreske obaveze, utvrđuje ispunjenost uslova za korišćenje poreskih podsticaja iz čl. 50a i 50b ovog zakona.
Tekst pre izmene
Deo sedmi
OTKLANJANJE DVOSTRUKOG OPOREZIVANJA DOBITI OSTVARENE U DRUGOJ REPUBLICI I DRUGIM DRŽAVAMA
Dobit stalne poslovne jedinice rezidentnog obveznika
Član 51.
Ako rezidentni obveznik ostvari dobit poslovanjem u drugoj republici, odnosno državi, na koju je plaćen porez u toj republici, odnosno državi, na račun poreza na dobit preduzeća utvrđenog prema odredbama ovog zakona odobrava mu se poreski kredit u visini poreza na dobit plaćenog u toj drugoj republici, odnosno državi.
Poreski kredit iz stava 1. ovog člana ne može biti veći od iznosa koji bi se obračunao primenom odredaba ovog zakona na dobit ostvarenu u drugoj republici, odnosno u inostranstvu.
Međukompanijske dividende
Član 52.
Matičnom preduzeću - rezidentnom obvezniku Republike može se umanjiti obračunati porez na dobit preduzeća za iznos koji odgovara porezu koji je njegova nerezidentna filijala platila u drugoj republici, odnosno državi na dobit iz koje su isplaćene dividende koje se uključuju u prihode matičnog preduzeća i na te isplaćene dividende.
Prihodi od dividendi iz nerezidentne filijale uključuju se u prihode rezidentnog matičnog preduzeća u iznosu uvećanom za plaćeni porez na dobit preduzeća, odnosno porez po odbitku na dividende iz stava 1. ovog člana.
Poreski kredit iz stava 1. ovog člana može se koristiti za umanjenje obračunatog poreza matičnog preduzeća najviše do iznosa poreza koji bi po odredbama ovog zakona bio obračunat na dobit, odnosno na dividendu.
Matičnim preduzećem, u smislu ovog zakona, smatra se pravno lice koje poseduje akcije ili udele drugih pravnih lica pod uslovima predviđenim ovim zakonom.
Filijalom, u smislu ovog zakona, smatra se pravno lice u čijem kapitalu matično preduzeće učestvuje pod uslovima predviđenim ovim zakonom.
Član 53.
Pravo na poreski kredit iz člana 52. ovog zakona ima matično preduzeće koje je neprekidno u periodu od najmanje godinu dana koji prethodi podnošenju bilansa posedovalo 25% ili više akcija, odnosno udela nerezidentne filijale.
Obveznik iz stava 1. ovog člana je dužan da nadležnom poreskom organu podnese odgovarajuće dokaze o veličini svog učešća u kapitalu nerezidentne filijale, dužini trajanja tog učešća i porezu koji je filijala platila u drugoj republici, odnosno državi, zajedno sa njenim bilansom uspeha i poreskim bilansom.
Odredbe st. 1. i 2. ovog člana shodno se primenjuju i u slučaju kada matično preduzeće ostvaruje posrednu kontrolu nad nerezidentnom filijalom kroz posedovanje 25% ili više akcija, odnosno udela druge nerezidentne filijale.
Član 54.
Način ostvarivanja prava na poreski kredit iz čl. 52. i 53. ovog zakona bliže uređuje ministar finansija i ekonomije.
Deo osmi
GRUPNO OPOREZIVANJE I TRANSFERNE CENE
Poresko konsolidovanje
Član 55.
Matično preduzeće i zavisna preduzeća, u smislu ovog zakona, čine grupu povezanih preduzeća ako među njima postoji neposredna ili posredna kontrola nad najmanje 75% akcija ili udela.
Povezana preduzeća imaju pravo da traže poresko konsolidovanje pod uslovom da su sva povezana preduzeća rezidenti Republike.
Zahtev za poreskim konsolidovanjem matično preduzeće podnosi nadležnom poreskom organu.
Član 56.
Svaki član grupe povezanih preduzeća dužan je da podnese svoj poreski bilans, a matično preduzeće podnosi konsolidovani poreski bilans za grupu povezanih preduzeća.
U konsolidovanom poreskom bilansu gubici jednog ili više povezanih preduzeća prebijaju se na račun dobiti ostalih povezanih preduzeća u grupi.
Za obračunati porez po konsolidovanom bilansu obveznici su pojedinačna povezana preduzeća iz grupe, srazmerno oporezivoj dobiti iz pojedinačnog poreskog bilansa.
Ministar finansija i ekonomije bliže uređuje način sprečavanja dvostrukog oslobođenja ili dvostrukog oporezivanja pojedinih pozicija u konsolidovanom poreskom bilansu.
Član 57.
Jednom odobreno poresko konsolidovanje primenjuje se najmanje pet godina.
Ako se pre isteka roka iz stava 1. ovog člana izmene uslovi iz člana 55. st. 1. i 2. ovog zakona, ili se jedno preduzeće, više povezanih preduzeća, ili sva povezana preduzeća u grupi naknadno opredele za pojedinačno oporezivanje pre isteka roka iz stava 1. ovog člana, sva povezana preduzeća su dužna da srazmeno plate razliku na ime poreske privilegije koju su iskoristili.
Izbegavanje dvostrukog oporezivanja dividendi ostvarenih učešćem u kapitalu drugog obveznika
Član 58.
Prihod od dividendi iz filijale - rezidenta Republike uključuje se u prihode matičnog preduzeća - rezidenta Republike u iznosu uvećanom za plaćeni porez na dobit preduzeća, odnosno porez po odbitku na dividende.
Plaćeni porez na dobit preduzeća i porez po odbitku na dividende priznaju se kao poreski kredit za umanjenje obračunatog poreza na dobit preduzeća.
Poreski kredit iz stava 2. ovog člana može se koristiti za umanjenje obračunatog poreza matičnog preduzeća najviše do iznosa poreza koji bi u skladu sa ovim zakonom bio obračunat na dobit, odnosno dividendu.
Ministar finansija i ekonomije bliže uređuje način uvećavanja dividendi za plaćene poreze iz stava 1. ovog člana i način ostvarivanja prava na poreski kredit iz stava 2. ovog člana.
Transferne cene
Član 59.
Transfernom cenom smatra se cena nastala u vezi sa transakcijama sredstvima ili stvaranjem obaveza među povezanim licima.
Licem povezanim sa obveznikom smatra se ono fizičko ili pravno lice u čijim se odnosima sa obveznikom javlja mogućnost kontrole ili značajnijeg uticaja na poslovne odluke.
Posedovanje više od 50% ili pojedinačno najvećeg dela akcija ili udela smatra se omogućenom kontrolom nad obveznikom.
Uticaj na poslovne odluke obveznika postoji, pored slučaja predviđenog u stavu 3. ovog člana, i kada lice povezano sa obveznikom poseduje više od 50% ili pojedinačno najveći broj glasova u obveznikovim organima upravljanja.
Licem povezanim sa obveznikom smatra se i ono pravno lice u kome, kao i kod obveznika, ista fizička ili pravna lica neposredno ili posredno učestvuju u upravljanju, kontroli ili kapitalu, na način predviđen u st. 3. i 4. ovog člana.
Član 60.
Obveznik je dužan da transakcije iz člana 59. stav 1. ovog zakona posebno prikaže u svom poreskom bilansu.
Obveznik je dužan da, zajedno sa transakcijama iz člana 59. stav 1. ovog zakona, u poreskom bilansu posebno prikaže vrednost istih transakcija po cenama koje bi se ostvarile na tržištu takvih ili sličnih transakcija da se nije radilo o povezanim licima (princip "van dohvata ruke").
Obaveze iz st. 1. i 2. ovog člana odnose se i na transakcije između stalne poslovne jedinice iz člana 4. ovog zakona i njene nerezidentne centrale.
Član 61.
Razlika između cene utvrđene primenom principa "van dohvata ruke" i obveznikove transferne cene uključuje se u poresku osnovicu.
Kod utvrđivanja cene transakcije po principu "van dohvata ruke", koriste se uporedive cene na tržištu, a kad to nije moguće, metoda koštanja uvećana za uobičajenu zaradu ili metoda preprodajne cene.
Ministar finansija i ekonomije bliže uređuje način primene metoda iz stava 2. ovog člana.
Kamata "van dohvata ruke" i sprečavanje utanjene kapitalizacije
Član 62.
Kod duga prema poveriocu sa statusom povezanog lica iz člana 59. ovog zakona, poreskom obvezniku, izuzev banci ili drugoj finansijskoj organizaciji, ne priznaju se kao rashod u poreskom bilansu kamata i pripadajući troškovi iznad nivoa jednakog proizvodu četvorostruke vrednosti obveznikovog sopstvenog kapitala i,
1) u slučaju zajma denominovanog u dinarima, 110% kamatne stope koju Narodna banka Jugoslavije primenjuje na zajmove koje odobrava komercijalnim bankama na dan 31. decembra prethodne godine; odnosno,
2) u slučaju deviznog zajma, 110% kamatne stope koju centralna banka države čija je valuta u pitanju primenjuje na zajmove koje odobrava komercijalnim bankama na dan 31. decembra prethodne godine.
Sopstveni kapital, u smislu ovog zakona, jednak je razlici između aktive na osnovu koje obveznik ostvaruje dohodak, koji se uključuje u ukupan prihod, i dugova sa njom povezanih, s tim što su i aktiva i dugovi uprosečeni za stanje na dan 1. januara i 31. decembra tekuće godine.
Kamata i pripadajući troškovi iznad nivoa predviđenog u stavu 1. ovog člana mogu se preneti kao rashod u poreskom bilansu za narednu godinu.
Za banke i druge finansijske organizacije limit iz stava 1. ovog člana jednak je proizvodu desetostruke vrednosti sopstvenog kapitala i kamatne stope predviđene u tački 1, odnosno u tački 2. toga stava.
Ministar finansija i ekonomije bliže uređuje primenu kamate "van dohvata ruke" i način sprečavanja utanjene kapitalizacije.
Deo deveti
UTVRĐIVANJE I NAPLATA POREZA NA DOBIT PREDUZEĆA
Podnošenje poreske prijave
Član 63.
Obveznik poreza na dobit preduzeća dužan je da poresku prijavu i poreski bilans, sa tačnim podacima, podnese nadležnom poreskom organu u roku od osam dana po isteku roka propisanog za podnošenje godišnjeg obračuna rezultata poslovanja.
Uz poresku prijavu i poreski bilans obveznik je dužan da dostavi nadležnom poreskom organu podatke koji su od značaja za utvrđivanje kapitalnih dobitaka i gubitaka kao i ostala dokumenta propisana ovim zakonom.
Sadržaj poreske prijave iz stava 1. ovog člana propisuje direktor Republičke uprave javnih prihoda.
Sadržaj poreskog bilansa iz stava 1. ovog člana propisuje ministar finansija i ekonomije.
Član 64.
Novoosnovano pravno lice dužno je da podnese poresku prijavu najdocnije u roku od petnaest dana od dana upisa u registar, u kojoj će dati procenu prihoda i rashoda do kraja prve poslovne godine.
Član 65.
Obveznik kome istekne pravo na poresko oslobođenje u prvoj polovini godine, dužan je da poreskom organu podnese poresku prijavu i periodični poreski bilans u roku od osam dana po isteku roka propisanog za podnošenje polugodišnjeg računa poslovne godine.
Obveznik kome poresko oslobođenje istekne u drugoj polovini poslovne godine dužan je da poreskom organu podnese poresku prijavu i godišnji poreski bilans u roku utvrđenom za podnošenje godišnjeg poreskog bilansa.
Utvrđivanje poreza
Član 66.
Utvrđivanje poreza na dobit preduzeća vrši se rešenjem nadležnog poreskog organa.
Rešenje iz stava 1. ovog člana donosi se na osnovu podataka iz poreske prijave i poreskog bilansa obveznika i podataka do kojih nadležni poreski organ dođe putem kontrole i na drugi način.
Član 67.
Nadležni poreski organ u roku od 30 dana po prijemu poreske prijave i godišnjeg poreskog bilansa donosi rešenje kojim se utvrđuje visina poreske obaveze.
Ako poreski organ oceni da je za utvrđivanje poreske obaveze potrebno prikupiti i druge dokaze osim onih kojima raspolaže, rok iz stava 1. ovog člana može da produži najdocnije do 31. maja godine u kojoj se vrši utvrđivanje poreza, ali je u tom slučaju dužan da o tome donese posebno rešenje najkasnije do isteka roka iz stava 1. ovog člana.
Član 68.
Za novoosnovano pravno lice, nadležni poreski organ donosi rešenje o akontaciji poreza u roku od 30 dana po prijemu poreske prijave.
U slučaju iz člana 65. ovog zakona, nadležni poreski organ donosi rešenje o akontaciji poreza, odnosno visini godišnje poreske obaveze, koja se utvrđuje srazmerno broju dana za koje obveznik nema poresko oslobođenje.
Član 69.
Obaveze obveznika u postupku prijavljivanja i utvrđivanja poreza na dobit preduzeća ne odlažu pravo obveznika da izvrši raspodelu dobiti po godišnjem bilansu uspeha, s tim što obveznik za obračunati iznos poreza obrazuje poresku rezervu iz dobiti.
Član 70.
U slučaju pokretanja postupka likvidacije i stečaja, likvidacioni, odnosno stečajni upravnik dužan je da najdocnije u roku od 15 dana od dana pokretanja postupka obezbedi obračun dospelih poreskih obaveza radi naplate iz likvidacione, odnosno stečajne mase, i da o tome obavesti nadležni poreski organ.
Nadležni poreski organ donosi rešenje kojim se utvrđuje visina poreske obaveze u roku od 30 dana od dana prijema poreske prijave iz člana 34. stav 3. ovog zakona.
Porez po odbitku
Član 71.
Porez po odbitku na prihode iz člana 40. ovog zakona za svakog obveznika i za svaki pojedinačno isplaćeni prihod isplatilac obračunava, obustavlja i uplaćuje na propisane račune u momentu isplate prihoda.
Žalba
Član 72. *)
Protiv prvostepenog rešenja donetog po ovom zakonu dozvoljena je žalba u roku od osam dana od dana dostavljanja rešenja.
Po žalbi rešava nadležni drugostepeni poreski organ utvrđen zakonom kojim se uređuje kontrola, utvrđivanje i naplata javnih prihoda.
Žalba ne odlaže izvršenje prvostepenog rešenja.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Obnova postupka
Član 73. *)
Postupak okončan rešenjem o utvrđivanju poreza obnoviće se po službenoj dužnosti ili na zahtev obveznika, ako se naknadno sazna za nove činjenice koje bi, da su bile iznete u ranijem postupku, mogle dovesti do drukčijeg rešenja.
Postupak iz stava 1. ovog člana može se obnoviti u roku od pet godina od dana njegovog okončanja.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Naplata poreza
Član 74.
Obveznik u toku godine plaća porez na dobit preduzeća na osnovu rešenja o utvrđivanju poreske obaveze.
Do donošenja rešenja o utvrđivanju ukupne godišnje poreske obaveze, obveznik je dužan da plaća mesečne akontacije poreza u visini koja odgovara mesečnoj akontaciji iz prethodnog perioda.
Obveznik poreza dužan je da mesečne akontacije iz st.1. i 2. ovog člana uvećava za mesečnu stopu rasta cena na malo prema poslednjem poznatom objavljenom podatku republičkog organa nadležnog za poslove statistike.
Mesečna akontacija se plaća u roku od 15 dana po isteku svakog meseca.
Član 75.
Na zahtev obveznika ili po inicijativi poreskog organa, mesečna akontacija može se promeniti zbog znatnih izmena u visini ostvarene dobiti, promene poreskih instrumenata ili drugih okolnosti koje bitno utiču na visinu poreske obaveze, pri čemu je poreski obveznik dužan da sastavi i podnese poreski bilans, najkasnije u roku od 30 dana po isteku perioda za koji se sastavlja periodični poreski bilans.
Na zahtev obveznika akontacija se može plaćati i prema periodičnom poreskom bilansu.
Po zahtevima obveznika iz st. 1. i 2. ovog člana, nadležni poreski organ dužan je da donese rešenje u roku od 30 dana od dana podnošenja zahteva.
Ako nadležni poreski organ ne donese rešenje po zahtevu u roku iz stava 3. ovog člana, poreski obveznik može nastaviti sa plaćanjem akontacija u visini utvrđenoj prema periodičnom poreskom bilansu.
Član 76.
Ako je iznos poreza iskazan u poreskom bilansu po konačnom obračunu godine za koju se utvrđuje porez, veći od poreza plaćenog u vidu mesečnih akontacija, obveznik je dužan da taj iznos poreza uplati istovremeno sa podnošenjem poreske prijave i poreskog bilansa.
Razliku između uplaćenog poreza i poreza utvrđenog rešenjem poreskog organa, obveznik je dužan da uplati u roku od osam dana od dana kada mu je rešenje dostavljeno.
Prinudna naplata
Član 77. *)
Ako obveznik dospeli porez ne plati u propisanom roku, nadležni poreski organ doneće rešenje o prinudnoj naplati putem prenosa sredstava sa računa obveznika na odgovarajući uplatni račun poreza.
Ako se na način iz stava 1. ovog člana ne može u potpunosti namiriti poreska obaveza, nadležni poreski organ donosi rešenje o prinudnoj naplati poreza iz druge imovine obveznika.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Rešenje o određivanju prinudne naplate
Član 78. *)
Rešenje o određivanju prinudne naplate sadrži naročito:
1) naznačenje izvršnog rešenja o utvrđivanju poreske obaveze koja je predmet prinudne naplate, iznos duga po vremenu dospelosti za naplatu, kamate i kazne za poreske prekršaje;
2) nalog poreskom dužniku da u roku od osam dana od dana dostavljanja rešenja uplati dospele obaveze i upozorenje da će se u protivnom pristupiti prinudnoj naplati;
3) naznaku da troškovi prinudne naplate padaju na teret poreskog dužnika;
4) naznaku predmeta i sredstava izvršenja.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Troškovi prinudne naplate
Član 79. *)
Troškovi prinudne naplate padaju na teret poreskog dužnika.
Visinu troškova prinudne naplate propisuje Vlada Republike Srbije.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Predmeti i sredstva izvršenja
Član 80. *)
Prinudna naplata se sprovodi na:
1) sredstvima na računu - prenosom sredstava sa računa poreskog dužnika na propisani račun;
2) gotovom novcu, obveznicama zajma i drugim hartijama od vrednosti - popisom i zaplenom;
3) pokretnim stvarima - popisom sa procenom stvari, plenidbom i prodajom stvari;
4) novčanim potraživanjima poreskog dužnika - zabranom i prenosom potraživanja;
5) nenovčanim potraživanjima poreskog dužnika - zabranom i prenosom potraživanja i prodajom predmeta potraživanja.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Dostavljanje rešenja
Član 81. *)
Pre preduzimanja prinudne naplate poreza, poreski organ je dužan da poreskom dužniku dostavi rešenje o određivanju prinudne naplate.
Rešenje o prinudnoj naplati na sredstvima na računu poreskog dužnika i na novčanom potraživanju poreskog dužnika prema njegovom dužniku na sredstvima kod nosioca platnog prometa dostavlja se i nosiocu platnog prometa kod koga se vode ta sredstva, a rešenje o izvršenju na novčanom i drugom potraživanju dostavlja se i dužnikovom dužniku.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Prvenstvo u namirenju
Član 82. *)
Prinudna naplata poreza, kamate, troškova prinudne naplate i kazni za poreske prekršaje ima prvenstvo u odnosu na ostale obaveze poreskog dužnika i potraživanja drugih lica.
Prvenstvo u namirenju iz stava 1. ovog člana postoji i u slučaju stečaja ili likvidacije obveznika, utoliko što se, pre nego što se pristupi namirivanju privatnopravnih poverilaca iz deobne mase, uz iznos potreban za isplatu postupka stečaja, odnosno likvidacije, izdvoji iznos koji je predmet prinudne naplate.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Odluka o predmetu i sredstvima izvršenja
Član 83. *)
Poreski organ određuje sredstva izvršenja vodeći računa da izabrano sredstvo obezbeđuje namirenje poreske obaveze i da što manje ugrožava poslovanje poreskog dužnika.
Na predlog poreskog dužnika poreski organ može odrediti drugo sredstvo ili predmet izvršenja, ako su dovoljni za namirenje poreske obaveze.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Naplata na nepokretnosti
Član 84. *)
Prinudnoj naplati popisom i prodajom dužnikove nepokretnosti može se pristupiti tek ako se naplata nije mogla izvršiti iz drugih predmeta izvršenja.
Postupak prinudne naplate na nepokretnosti poreskog dužnika sprovodi sud po odredbama Zakona o izvršnom postupku, na predlog poreskog organa.
Postupak prinudne naplate iz stava 2. ovog člana je hitan.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Izuzimanje od prinudne naplate
Član 85. *)
Predmet izvršenja ne mogu biti stvari van prometa, kao ni rudno blago i druga prirodna bogatstva.
Predmet izvršenja ne mogu biti objekti, naoružanje i oprema za potrebe odbrane, državne i javne bezbednosti, kao ni novčana sredstva obezbeđena za te namene.
Objektima u smislu stava 2. ovog člana smatraju se zgrade, podzemni i nadzemni objekti sa pratećom infrastrukturom, instalirani kapaciteti za proizvodnju naoružanja i vojne opreme i drugi objekti koji se koriste za potrebe odbrane, državne i javne bezbednosti.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Prinudna naplata na sredstvima na računu poreskog dužnika
Član 86. *)
Rešenjem o određivanju prinudne naplate na novčanim sredstvima koja se vode na poslovnom računu, deviznom računu ili drugom računu poreskog dužnika kod nosioca platnog prometa, nalaže se nosiocu platnog prometa da novčani iznos za koji je određeno prinudno izvršenje prenese sa računa poreskog dužnika na odgovarajući uplatni račun radi namirenja poreskog duga.
Rešenje iz stava 1. ovog člana ima dejstvo zabrane, kao i dejstvo prenosa radi naplate.
Ako nosilac platnog prometa ne postupi na način predviđen u stavu 1. ovog člana, a na računu dužnika ima sredstava, naplata će se izvršiti neposredno od nosioca platnog prometa.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Član 87. *)
Prenos sredstava sa deviznog računa poreskog dužnika, preračunatih u dinarsku vrednost, u korist uplatnog računa, na osnovu rešenja poreskog organa vrši banka, odnosno drugi nosilac platnog prometa ili organizacija kod koje se vodi devizni račun.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Prinudna naplata na pokretnim stvarima poreskog dužnika
Član 88. *)
Pokretne stvari popisuje, procenjuje, pleni i prodaje ovlašćeno lice poreskog organa (u daljem tekstu: poreski izvršitelj), na osnovu rešenja o određivanju prinudne naplate.
Pre pristupanja popisu, poreski izvršitelj će pozvati poreskog dužnika da plati iznos za koji je određena prinudna naplata, zajedno sa kamatom i troškovima.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Popis i procena
Član 89. *)
Popis pokretnih stvari poreskog dužnika - pravnog lica vrši se u prisustvu lica koje on odredi; ako nadležni organ pravnog lica ni na ponovljen zahtev ne odredi to lice, popis će se izvršiti i bez njegovog prisustva.
Ako poreski dužnik ne omogući poreskom izvršitelju da uđe u poslovne prostorije radi obavljanja popisa i procene, poreski izvršitelj će otvoriti poslovne prostorije u prisustvu dva punoletna građanina, kao svedoka.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Član 90. *)
Prilikom popisa pokretnih stvari, poreski izvršitelj vrši i procenu, a u slučaju potrebe može pozvati i posebnog procenitelja.
Na zahtev poreskog dužnika, poreski izvršitelj će pozvati procenitelja, ali nije dužan da prihvati predlog u pogledu njegove ličnosti.
Popisaće se onoliko stvari koliko je potrebno za namirenje poreskog duga i troškova izvršenja.
Mogu se popisati stvari koje se nalaze u državini poreskog dužnika, kao i njegove stvari koje su u državini trećeg lica uz pristanak tog lica.
Prvenstveno se popisuju stvari u pogledu kojih nema primedbi o postojanju prava koje bi sprečavalo izvršenje i stvari koje se najlakše mogu unovčiti.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Član 91. *)
O izvršenom popisu i proceni pokretnih stvari sastavlja se zapisnik, koji sadrži naročito:
1) naziv i sedište poreskog dužnika, kao i podatke o licima koja učestvuju u popisu i proceni;
2) konstataciju da je poreskom dužniku dostavljeno rešenje o određivanju prinudne naplate;
3) konstataciju da je poreski dužnik pozvan da uplati dospeli dug pre pristupanja popisu i da on to nije učinio;
4) mesto i vreme izvršenja popisa;
5) iznos duga, kamate i troškova za koje se vrši popis;
6) pojedinačno popisane pokretne stvari (naziv i opis) sa procenjenom vrednošću;
7) izjave poreskog dužnika i učesnika u postupku, kao i izjave prisutnih trećih lica o postojanju prava koja sprečavaju izvršenje;
8) izjave poreskog dužnika ili drugog lica o tome čija je stvar koja je predmet popisa kada je ukazano da je stvar vlasništvo trećeg lica;
9) primedbe poreskog dužnika na radnje u postupku popisa i procene.
Zapisnik potpisuju poreski izvršitelj, ovlašćeno lice poreskog dužnika pravnog lica, procenitelj i svedoci ako prisustvuju popisu.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Član 92. *)
Zapisnik o popisu sastavlja se u tri primerka, od kojih se jedan uručuje ovlašćenom licu ili prisutnom zaposlenom licu poreskog dužnika - pravnog lica.
Na procenu popisanih stvari i na sadržinu zapisnika može se izjaviti prigovor u roku od tri dana od dana uručivanja zapisnika.
O prigovoru odlučuje poreski organ koji je doneo rešenje o prinudnoj naplati.
Postupak prinudne naplate se prekida do donošenja zaključka po prigovoru.
*) PAŽNJA: PRESTAJE DA VAŽI - 1. januara 2003. godine - sa 80/2002 - početkom primene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Videti napomenu Intermexa.
Izlučna tužba
Član 93. *)
Poreski izvršitelj je dužan da o izvršenom popisu imovine obavesti sva lica za koja je ukazano da im pripadaju popisane stvari i da ih uputi da u roku od osam dana od dana prijema obaveštenja mogu podneti nadležnom sudu izlučnu tužbu.
Obaveštenje iz stava 1. ovog člana poreski izvršitelj vrši usmeno, ako ta lica prisustvuju popisu, i to unosi u zapisnik o popisu i proceni pokretnih
