UPUĆIVANJE STRANE ILI DOMAĆE ROBE NA TERITORIJU AP KOSOVO I METOHIJA

Rezolucija Saveta bezbednosti UN broj 1244 ne osporava suverenitet SR Jugoslavije, odnosno Republike Srbije, na teritoriji AP Kosovo i Metohija, ali istovremeno uspostavlja i specifičan pravni i privredni ambijent na toj teritoriji.

Nužnost da se održe ili obnove privredne aktivnosti, nakon okončanja bombardovanja, uslovila je i specifičan način regulisanja prometa roba na/sa teritorije AP Kosova i Metohije, uz maksimalno preduzimanje mera u cilju sprečavanja ilegalnog prometa roba.

Vlada Republike Srbije donela je Uredbu o uslovima i načinu obračunavanja javnih prihoda, sadržini i načinu vođenja evidencije za promet robe sa AP Kosovo i Metohija.

Kod upućivanja strane ili domaće robe na teritoriju AP Kosovo i Metohija treba imati u vidu sledeće:

Roba stranog porekla nad kojom nije sproveden postupak carinjenja može se uputiti sa graničnog prelaza na teritoriju AP Kosovo i Metohija, pod uslovom da se kod granične carinarnice prethodno uplati depozit, odnosno položi garancija ovlašćene banke u visini obračunate carine, drugih uvoznih dažbina, akcize i poreza na promet.

Depozit se uplaćuje na depozitni račun granične carinarnice kojoj je roba prijavljena, a koja isti vraća na pismeni zahtev uplatioca depozita, pod uslovom da su uz zahtev priloženi dokazi o potvrdi prijema robe i o ustupu robe na teritoriju AP Kosovo i Metohije, koje daje odredišna carinska ispostava.

U slučajevima upućivanja akcizne robe granična carinarnica ne može prihvatiti garanciju ovlašćene banke, već je obavezna da izvrši obračun i naplatu depozita.

Za povraćaj uplaćenog depozita za akciznu robu, uplatilac depozita je dužan da podnese i dokaz kojim UNMIK potvrđuje da je ta akcizna roba prijavljena njegovoj nadležnoj službi.

Roba stranog porekla upućuje se sa graničnog prelaza, uz odgovarajuće mere carinskog nadzora, robnoj carinskoj ispostavi najbližoj administrativnoj granici sa AP Kosovo i Metohija, koja graničnoj carinarnici potvrđuje prijem iste.

Robna carinska ispostava robu, uz neposrednu carinsku pratnju, upućuje do administrativne granice, a nakon što roba pređe na teritoriju Kosovo i Metohija o toj činjenici sačinjava službenu belešku na nadzorničkoj ispravi i izdaje pismenu potvrdu o istupu robe.

Pismena potvrda o istupu robe na teritoriju AP Kosovo i Metohija mora sadržavati sve bitne podatke (broj nadzorničke isprave, vrsta, količina i vrednost robe, reg. br. prevoznog sredstva, vreme istupa i dr.) na osnovu kojih granična carinarnica može odlučiti o osnovanosti zahteva za povraćaj uplaćenog depozita.

Roba se upućuje robnoj carinskoj ispostavi koja je najbliža administrativnoj granici sa AP Kosovo i Metohija, uz odgovarajuće mere carinskog nadzora.

Kada se radi upućivanje robe čiji su korisnici međunarodne organizacije (UNMIK, KFOR i dr.), posebno treba imati u vidu obavezu da se takve pošiljke prethodno najave notom nadležne ambasade Saveznom ministarstvu za inostrane poslove, koje o toj noti obaveštava Saveznu upravu carina.

Pod uslovima predviđenim Uredbom, roba se može upućivati na teritoriju AP Kosovo i Metohija i iz slobodnih i carinskih zona.

Obaveza prethodnog obeležavanja proizvoda akciznim markicama ne odnosi se na robu stranog porekla koja se upućuje na teritoriju AP Kosovo i Metohija, ako su ispunjeni uslovi predviđeni Uredbom.

Za robu stranog porekla, osim za robe čiji su korisnici međunarodne organizacije, a nad kojom nije sproveden postupak carinjenja po saveznim propisima, vrši se obračun i naplata posebne takse za izravnanje poreskog opterećenja, koja se obračunava i plaća po stopi od 5% na osnovicu koju čini vrednost robe utvrđene po carinskim propisima.

Pored takse za izravnanje poreskog opterećenja, u slučaju upućivanja derivata nafte ili cigareta, plaća se i taksa u iznosu od 238.830,00 dinara u deviznoj protivvrednosti po cisterni, odnosno šleperu, a u slučaju da se radi o upućivanju manjih količina taksa se plaća u deviznoj protivvrednosti srazmerno količini robe.

Obračun i kontrolu izvršene uplate posebne takse vrši robna carinska ispostava najbliža administrativnoj granici sa AP Kosovo i Metohija.

Taksa se plaća na uplatni račun Republike Srbije broj: 840-31091.

Roba za koju nije uplaćena taksa ne može istupiti preko administrativne granice.

Uredbom o uslovima i načinu obračunavanja javnih prihoda, sadržini i načinu vođenja evidencije za promet robe sa AP Kosovo i Metohija je utvrđeno da se prodaja robe za dalju prodaju, reprodukciju i opremu za vršenje delatnosti, kupcima sa teritorije AP Kosovo i Metohija vrši na način i pod uslovima iz člana 4. Zakona o porezu na promet, uz plaćanje posebne takse u visini od 5%.

Za proizvode prodate kupcima sa teritorije AP Kosovo i Metohija prodavac vodi posebnu evidenciju, koja sadrži sledeće podatke:

1) redni broj;
2) naziv, sedište i adresu kupca;
3) broj i datum računa;
4) serijski i numerički broj poreske izjave;
5) iznos prodatih proizvoda iskazan na računu;
6) broj i datum overe poreske izjave od strane organa na zajedničkom kontrolnom mestu
7) iznos plaćene takse.

Izdavanje poreskih izjava kupcima sa teritorije Kosovo i Metohija vršiće Republička uprava javnih prihoda u saradnji sa UNMIK-om.

Do izdavanja posebnih poreskih izjava koristiće se obrasci (blanketi) poreskih izjava propisani Uredbom o obliku, sadržini i načinu izdavanja i korišćenja poreske izjave (Službeni glasnik RS, broj 22/2001), s tim što se na obrascu poreske izjave stavlja oznaka da je poreska izjava izdata za prodaju proizvoda na teritoriju AP Kosovo i Metohija.

Na prodaju proizvoda domaćeg porekla koja se vrši sa teritorije AP Kosovo i Metohija na teritoriju Republike Srbije van AP Kosovo i Metohija, kupac proizvoda plaća posebnu taksu po stopi od 20% na osnovicu na koju se plaća porez na promet proizvoda.

Na promet proizvoda koji služe za dalju prodaju, reprodukciju ili kao oprema za vršenje delatnosti, ne plaća se posebna taksa, ako su ispunjeni uslovi iz člana 7. Uredbe o uslovima i načinu obračunavanja javnih prihoda, sadržini i načinu vođenja evidencije za promet robe sa AP Kosovo i Metohija.

Kod evenualnog upućivanja sirove nafte ili naftnih derivata i dalje se primenjuju odredbe Uredbe o posebnim uslovima i načinu uvoza, prerade, distribucije i prometa nafte, odnosno naftnih derivata (Službeni glasnik RS, br. 16/2001), što znači da za takve pošiljke treba prethodno pribaviti saglasnost nadležnih republičkih organa (Ministarstvo za energetiku i rudarstvo).

Upućivanje robe za koju postoji obaveza prethodnog dobijanja odobrenja nadležne granične inspekcije neće se odobriti pre pribavljanja takvog odobrenja.

Promet domaće ili strane robe na teritoriju AP Kosovo i Metohija vrši se preko kontrolnih punktova (ODLUKA O UTVRĐIVANJU CARINSKIH KONTROLNIH PUNKTOVA NA KOJIMA ĆE SE VRŠITI MERE CARINSKOG NADZORA I CARINSKE KONTROLE, ODNOSNO VODITI CARINSKI POSTUPAK):

Na kontrolnim punktovima sprovode se mere carinskog nadzora i kontrole, kao i na graničnim prelazima, s tim što se carinjenje robe vrši u najbližoj robnoj carinskoj ispostavi ili se roba, uz adekvatne mere carinskog nadzora, upućuje odredišnoj carinarnici.

Carinska roba koja se doprema sa teritorije AP Kosovo i Metohija, a za koju nema dokaza da je ocarinjena i da su sredstva po osnovu carinjenja uplaćena u savezni budžet, podleže obavezi carinjenja, uz primenu svih carinskih, spoljnotrgovinskih, poreskih i deviznih propisa.

U slučajevima kada se domaća roba šalje na teritoriju AP Kosovo i Metohija carinski radnici na kontrolnim punktovima utvrđuju stvarno poreklo robe i neće dozvoliti istup te robe ukoliko se radi o carinskoj robi, odnosno robi koja nije nacionalizovana.

U ovom slučaju prodavac obezbeđuje dokaz da su proizvodi otpremljeni kupcu na teritoriju Republike Srbije van AP Kosovo i Metohija. Pod dokazom smatra se overena poreska izjava od strane nadležnog organa na kontrolnom mestu.

Na osnovu člana 17. stav 2. Uredbe o uslovima i načinu obračunavanja javnih prihoda, sadržini i načinu vođenja evidencije za promet robe na/sa AP Kosovo i Metohija direktor Republičke uprave javnih prihoda doneo je Uputstvo o načinu sprovođenja postupka izdavanja i overe poreskih prijava, kao i o načinu praćenja i kontrole prometa robe sa AP Kosovo i Metohija.